Van Leek naar `expert´

Van Digitaal naar Analoog

Jordy Bonhof

Welkom bij Van leek naar 'expert'! Als kersverse medewerker bij The New Sound begeef ik (Jordy) me pas net in de wereld van hifi en audio. Laten we eerlijk zijn: die wereld wordt af en toe wel heel erg ingewikkeld gemaakt. Daarom neem ik je mee op mijn ontdekkingstocht: geen onnodig vakjargon, maar nuchtere uitleg, eerlijke tests en handige tips. Gewoon in begrijpelijke taal.

Digitaal naar analoog: haal jij écht alles uit je nieuwe IEM’s?

Telefoon? Check.

Spotify? Check.

Nieuwe IEM’s? Check.

Inpluggen en afspelen maar!

Fout!

Kan het? Ja, het kan. Heeft het zin als je net flink onderzoek hebt gedaan en je zuurverdiende centen hebt uitgegeven aan nieuwe IEM’s of een serieuze bedrade koptelefoon? Eigenlijk niet.

Klinkt het beter dan de gratis oordopjes die je ooit ergens bij kreeg? Zeker. Haal je alles uit je nieuwe aanwinst? Bij lange na niet.

Wat heb je dan nog nodig? Dat heb ik voor je uitgezocht, zodat jij je tijd kunt besteden aan wat er echt toe doet: het luisteren naar je favoriete muziek of het spelen van je nieuwe game.

Waarom je telefoon tekortschiet

Alles wat digitaal is (je tv, laptop, telefoon) en geluid kan afspelen, heeft al een ingebouwde chip die de digitale 1-en en 0-en omzet naar geluid. Alleen zijn deze chips vaak piepklein en simpelweg niet capabel genoeg om jouw IEM’s, koptelefoon of speakers echt goed aan te sturen.

De ontbrekende schakel: Een externe DAC zet die enen en nullen om in een zuiver analoog golfsignaal én versterkt dit krachtig genoeg zodat je koptelefoon het kan omzetten in trillende lucht – oftewel: muziek.

Volg je het nog? Mooi!

We zijn het er dus over eens dat we nog wat nodig hebben. Maar wát heb jij precies nodig? Dat ligt er helemaal aan hoe en waar jij het liefste van je muziek geniet:

Lekker bezig in en om het huis?
Veel onderweg?
Aan het werk achter je bureau?
Of juist thuis op de bank, languit en zonder afleiding?

Voor elke situatie is er een oplossing. Hieronder vind je voor elke situatie een passende instapoptie zonder dat je meteen een extra hypotheek hoeft aan te vragen, inclusief de voor- en nadelen.

1. Kwaliteit van bedraad, maar de vrijheid van draadloos: FiiO BTR13

Een superhandig, compact en handzaam apparaatje zonder overbodige toeters en bellen. Deze ken ik zelf erg goed, aangezien ik hem al meer dan een jaar vrijwel dagelijks in gebruik heb.

Deze vorm DAC is wat mij betreft de ideale hybride oplossing om 'draadloos' te zijn met een bedrade koptelefoon:

Je telefoon verbindt met de BTR13 via bluetooth.
De kabel van je koptelefoon prik je in de BTR13.
Je klemt het kastje eenvoudig aan je kleding.

Het grote voordeel: je telefoon kan gerust blijven liggen als je opstaat of aan het werk bent in een kleine ruimte (zoals de werkplaats of hier in het magazijn van The New Sound).

Het voordeel: Maximale bewegingsvrijheid zonder kabel naar je broekzak of telefoon.
De nadelen: Door bluetooth-verbinding verlies je iets aan kwaliteit tegenover een vaste kabel. Daarnaast introduceert het een extra accu die je moet opladen. Is de BTR13 leeg, dan zit je zonder muziek – ook al is je telefoon nog 100%.

2. Klein kabeltje, groots geluid: de dongle-DAC: de dongle-DAC

Zit je in de bus of trein, of werk je rustig achter je laptop? Wil je kwalitatief het beste geluid, maar de flexibiliteit om je hele setup compact mee op pad te nemen? Ga dan voor een dongle-DAC.

Deze plug je via USB-C direct in je telefoon of laptop, en aan de andere kant prik je je bedrade koptelefoon of IEM.

Kwalitatief is dit echt een flinke stap omhoog ten opzichte van een bluetooth receiver in dezelfde prijsklasse. Omdat het een directe kabelverbinding is, heb je geen last van bluetooth-compressie. Het resultaat: merkbaar meer diepgang en detail voor hetzelfde geld.
Hier zou je wellicht eens kunnen kijken naar de Simgot DEW4X. Een super compact, maar krachtige dongle, voor een hele schappelijke prijs.

Het voordeel: Hoogwaardige geluidskwaliteit zonder kwaliteitsverlies van een bluetooth verbinding
De nadelen: Je zit fysiek vast aan je telefoon via een kabeltje. Bovendien snoept de dongle wat stroom van de batterij van je telefoon.

Mijn advies: Een vaste go-to voor in het openbaar vervoer, of tijdens rustig bureauwerk waarbij je niet voortdurend heen en weer loopt.

3. Muziek luisteren zonder afleiding: De DAP

Bovenstaande opties kunnen thuis natuurlijk allebei prima. Maar wil je echt even helemaal aan niks hoeven denken en met niks anders bezig zijn? Kies dan voor een DAP (Digital Audio Player).

Zie het als een moderne interpretatie van de klassieke iPod: een kleine, compacte muziekspeler (zoals de HiBy R1) met enkel jouw favoriete muziek en voor de rest even helemaal niks.

Je downloadt je favoriete albums op een micro-SD-kaartje, stopt het in je DAP: pootjes omhoog, ogen dicht en luisteren maar. Geen storende appjes, notificaties of willekeurige nummer-radio's van Spotify. De DAP fungeert direct als hoogwaardige DAC én versterker in één behuizing; er hoeft dus niks meer tussen.

Het voordeel: Volledige rust en focus op de muziek, zónder afleidingen van een smartphone.
Het nadeel: Keuzestress vooraf bij het beheren van je muziekbestanden. (Al hebben we gelukkig niet meer de ellende van vroeger, toen er 13 liedjes op je MP3-speler pasten en één track downloaden anderhalf uur duurde via een inbelverbinding!)

4. haal alles wat er in zit: de desktop DAC/versterker

Zit je voorlopig vast aan je bureau om te werken of te gamen, en wil je écht het maximale uit je koptelefoon halen? Dan ga je voor een volwaardige desktop DAC/versterker.

Met een model zoals de FiiO K11 kun je simpelweg niet misgaan. Dit kastje is voor zijn formaat verbazingwekkend krachtig en geeft een verdomd mooi geluid aan je IEM of koptelefoon. (Wil je het echt gek maken, dan is er zelfs een R2R-versie van te krijgen. Wat dat precies inhoudt? Geeeeen idee, wellicht een goed onderwerp voor een volgende blog!).

Het voordeel: De allerbeste versterking, controle en audioweergave voor veeleisende koptelefoons.
Het nadeel: Formaat en stroomkabel. De K11 past niet in je binnenzak, dus voor onderweg heb je alsnog een draagbare optie nodig.

Wat past bij jou?

Gelukkig hebben we bij The New Sound zat keuze voor je en weet je na dit overzicht hopelijk welke oplossing het beste aansluit op jouw luistergewoontes.
Om je het helemaal makkelijk te maken hebben we zelfs bundels voor je samengesteld die perfect op elkaar aansluiten! En dat ook allemaal met een nog nettere prijs.

Wat willen jullie dat het volgende onderwerp wordt dat ik voor jullie uitzoek?

Laat het weten via een mailtje naar jordy@thenewsound.nl.

Tags: Van Leek naar `expert´

Deel:

Gerelateerd artikel

Down the Rabbit Hole

Jordy Bonhof

Down the Rabbit Hole Waar gewerkt wordt, worden foutjes gemaakt. Zeker als je de horeca verruilt voor een magazijn vol audio en hifi apparatuur, waar voor elk product minimaal 6 varianten zijn, maar ze wel allemaal in exact het zelfde doosje zitten. Mocht er in mijn begindagen ooit een verkeerde kabel of dac in je pakketje zijn beland: grote kans dat was ik. Waarvoor alsnog mijn welgemeende excuses! Ik ben namelijk Jordy (ook wel Sjors of George), de eerste en vooralsnog de enige fulltime medewerker bij The New Sound, én de broer van Jay. Vanaf het allereerste begin keek ik vanaf de zijlijn met veel interesse en trots mee naar wat Cornelis en Jay aan het opbouwen waren. Ze gingen alleen zo hard dat ze het op een gegeven moment niet meer met z'n tweeën konden bolwerken. Toen ze vroegen of het mij niks leek om bij hen aan te sluiten, hoefde ik daar eigenlijk niet lang over na te denken – ook al lag het mijlenver van mijn oorspronkelijke leest. Hiervoor heb ik namelijk meer dan twintig jaar in de horeca gewerkt, waarvan de laatste jaren als Food & Beverage Developer bij de grootste restaurantgroep van Nederland (bekend van onder andere die biefstukken in een flinke plas jus). Bij The New Sound neem ik vooral het operationele gedeelte op me: van logistiek en voorraadbeheer tot fulfillment. Zo krijgen Jay en Cornelis de ruimte om te doen waar hún echte kracht ligt. Heb ik dan helemaal geen affiniteit met muziek? Zeker wel! Ik heb de hele dag muziek aanstaan en sinds The New Sound bestaat, is mijn interesse in audio en hifi flink gegroeid. Het voordeel van dicht bij het vuur zitten, is dat je af en toe de 'afdankertjes' die ze niet meer kunnen verkopen toegeschoven krijgt, of een mooi presentje voor bewezen diensten. Inmiddels heb ik thuis dus het nodige moois staan. Al ben ik ook vrij makkelijk blij te maken; jarenlang was ik zielsgelukkig met mijn – ik mag het hier eigenlijk niet hardop zeggen – Sony WH-1000XM5. En in de keukens waar ik werkte, hebben jarenlang bluetooth-speakers van JBL staan blèren. Stiekem vind ik die nog steeds prima klinken. Maar goed... Als je bij een audio- en hifi-webshop werkt, is het wel zo handig dat je begrijpt wat er door je handen gaat. Ik dacht dat ik een gezonde basiskennis had, maar daar zat ik even goed naast. In het begin leek het alsof Cornelis en Jay Chinees praatten wanneer ze klanten adviseerden. R2R, AKM-chips, soundstage, planar magnetic drivers, pre-, tussen-, boven-, onder- en naversterkers, koperen versus zilveren kabels... Je ziet door de bomen het bos niet meer. Ik zal vast niet de enige zijn die graag stappen wil zetten in betere audio, maar verdwaalt in het jargon, de overdaad aan keuzes en simpelweg niet weet waar te beginnen. Daarom schrijf ik over mijn weg van leek naar 'expert'. Ik neem je mee down the rabbit hole van hifi, zodat we samen wijzer worden. De ene keer duik ik in een specifieke categorie, pluis ik een technisch begrip uit dat overal opduikt, en de andere keer deel ik eerlijke ervaringen van apparatuur die ik zelf heb beluisterd. Laagdrempelig, nuchter en zonder audiofiele pretenties. Heb je een verzoek, of is er een term waar je zelf steeds over struikelt? Laat het me weten via jordy@thenewsound.nl. Duik mee in de artikelen Hieronder verzamel ik alle edities. Klik op een onderwerp om direct mee te lezen:Digitaal naar analoog: haal jij écht alles uit je nieuwe IEM’s? Heb je net geïnvesteerd in mooie IEM’s of een goede koptelefoon, maar plug je ze nog rechtstreeks in je telefoon? In deze blog leg ik je uit welke DAC het beste bij jouw luistersituatie past om er écht alles uit te halen.

Lees artikel

Luidsprekers plaatsen: 10 feiten en fabels voor beter geluid thuis

Cornelis Tinga

Je nieuwe luidsprekers zijn aangesloten. Je zet een favoriete plaat op en gaat lekker zitten. Misschien klinkt het meteen goed. Misschien is de bas wat nadrukkelijk, of klinkt het minder helder dan je had verwacht. Dan hoef je niet direct aan je aankoop te twijfelen. De plek waar je speakers staan, maakt verschil. En vaak kun je met een kleine verschuiving al ontdekken wat beter werkt. Bij The New Sound vinden we dat goed luisteren vooral niet ingewikkeld moet worden. Je hoeft geen audiofiel te zijn, je woonkamer te verbouwen of meetapparatuur aan te schaffen. Met deze tien feiten en fabels helpen we je op weg. 1. Dezelfde speakers kunnen in iedere kamer anders klinken Feit. In een lege kamer klinkt je eigen stem anders dan in een gezellig ingerichte woonkamer. Met muziek gebeurt hetzelfde. Muren, ramen, meubels en je zitplaats hebben allemaal invloed op wat je hoort. Daarom kan een luidspreker bij jou thuis anders klinken dan in een winkel of bij een vriend. Dat betekent niet meteen dat er iets mis is. Zet voor het uitproberen een nummer op dat je goed kent. Kies bijvoorbeeld muziek met een duidelijk hoorbare zangstem. Laat hetzelfde stukje steeds terugkomen en verander maar één ding tegelijk. Zo hoor je makkelijker of een andere plek je beter bevalt. 2. Luidsprekers moeten minstens een meter van de muur staan Fabel. Gelukkig maar, want lang niet iedereen wil twee luidsprekers midden in de woonkamer hebben staan. Sommige modellen zijn juist bedoeld om dicht bij een muur te gebruiken. Andere hebben meer ruimte nodig. Kijk eerst even in de handleiding naar het plaatsingsadvies. Klinkt de bas op jouw plek erg zwaar of dreunerig? Schuif beide speakers dan eens tien centimeter naar voren en luister opnieuw. Probeer eventueel nog een stapje. Wordt het beter? Dan kun je verder zoeken in die richting. Klinkt het juist minder prettig, dan schuif je ze terug. Een vaste afstand is minder belangrijk dan een plek die bij jouw speakers en woonkamer past. 3. Hoe verder de speakers uit elkaar staan, hoe beter Fabel. Ver uit elkaar kan ruimtelijk klinken, maar je kunt ook het gevoel krijgen dat de muziek vooral uit twee losse hoeken komt. Een zangstem hoort bij veel opnames juist een duidelijke plek tussen de luidsprekers te krijgen. Een eenvoudig begin is een driehoek: de afstand tussen de speakers is ongeveer even groot als de afstand van elke speaker naar jou. Het hoeft niet op de centimeter nauwkeurig. Zit je bijvoorbeeld ongeveer twee meter van iedere speaker, begin dan ook met ongeveer twee meter tussen de speakers. Luister naar de zang. Klinkt die alsof de zanger ergens tussen de luidsprekers staat? Dan zit je al een heel eind goed. 4. Je moet speakers altijd naar je toe draaien Fabel. Sommige luidsprekers klinken prettig als je ze een beetje naar je luisterplek draait. Andere zijn ontworpen om recht vooruit te staan. Begin daarom met het advies van de fabrikant. Wil je daarna vergelijken? Draai beide speakers een klein stukje naar binnen, zonder ze tegelijk te verplaatsen. Luister weer naar hetzelfde fragment. Let vooral op de stem en op scherpe klanken, zoals de ‘s’ in zang. Klinkt het duidelijker en prettiger, of juist te fel? Probeer ook de plek naast je als je vaak samen luistert. De beste opstelling moet passen bij hoe jullie muziek luisteren. 5. Een boekenplankspeaker hoort in een boekenkast Fabel. De naam zegt vooral iets over het compacte formaat. Niet iedere boekenplankspeaker klinkt op zijn best diep tussen boeken en kastwanden. Staan jouw speakers in een open kast? Probeer ze dan wat naar voren te zetten, zodat de voorkant niet diep achter de kastrand zit. Houd de vrije ruimte aan die de fabrikant voorschrijft en zorg dat ze stevig staan. Staan ze heel laag? Vergelijk dan eens een veilige, hogere plek, zodat het geluid meer richting je oren gaat in plaats van naar je benen. Daar kunnen speakerstandaards handig voor zijn, maar kijk eerst wat er met je bestaande meubels mogelijk is. 6. De plek van je bank heeft invloed op de bas Feit. Soms hoef je de speakers helemaal niet te verplaatsen. Een andere luisterplek kan al verschil maken. Dat kun je eenvoudig testen. Zet een nummer op met verschillende basnoten en ga vanaf je normale plek eens wat verder naar voren zitten. Of zet tijdelijk een stoel voor de bank. Klinkt de bas daar minder dreunerig of hoor je sommige noten juist duidelijker? Als het verschil groot is, kan het de moeite waard zijn om de bank een stukje van de muur te halen. Dat hoeft geen definitieve verbouwing te worden. Probeer eerst of het iets oplevert voordat je met meubels gaat schuiven. 7. Met een vloerkleed los je alle geluidsproblemen op Fabel. Een vloerkleed of gordijnen kunnen wel helpen als een kamer kaal en hol klinkt. Denk aan een woonkamer met een harde vloer, grote ramen en weinig zachte meubels. Heb je gordijnen? Luister eens met de gordijnen open en daarna dicht. Dat is een makkelijke manier om te ontdekken of je het verschil prettig vindt. Een kleed tussen de bank en de speakers kan ook helpen om de kamer minder hard te laten klinken. Maar blijft de bas dreunen? Dan is een vloerkleed meestal niet de oplossing. Probeer daarvoor eerst een andere plek voor de speakers, de subwoofer of jezelf. 8. Een subwoofer kun je neerzetten waar nog plek over is Fabel. Een subwoofer zorgt voor de lage tonen. Je hoeft meestal niet precies te horen waar hij staat, maar zijn plek kan wel veel verschil maken. Probeer twee of drie plekken die in jouw woonkamer haalbaar zijn. Bijvoorbeeld naast het tv-meubel, iets verder langs de muur en in een hoek. Een hoek is niet automatisch verkeerd, maar ook niet altijd de beste keuze. Luister steeds vanaf de bank naar hetzelfde stukje muziek. Let erop of verschillende basnoten goed te volgen blijven. Op een ongunstige plek kan één noot heel hard klinken, terwijl de volgende bijna verdwijnt. Kies dus niet alleen de plek met de meeste bas. Is de subwoofer zwaar? Laat iemand helpen met verplaatsen en houd openingen en ventilatie vrij. 9. Een goed ingestelde subwoofer hoeft niet steeds op te vallen Feit. Bij muziek hoort een subwoofer aan te sluiten op de rest van het geluid. Hij mag muziek voller laten klinken, zonder dat iedere basnoot alle aandacht opeist. Begin met een laag volume op de subwoofer en draai het rustig omhoog terwijl je op je gewone plek zit. Luister of stemmen en andere instrumenten duidelijk blijven. Wordt de bas het enige waar je op let? Draai dan een stukje terug. Controleer het met een paar verschillende nummers. Sommige opnames bevatten nu eenmaal veel meer bas dan andere. En verplaats je de subwoofer? Controleer dan ook het volume opnieuw. Op een andere plek kan dezelfde instelling ineens veel harder klinken. 10. Voor een goede opstelling heb je meetapparatuur nodig Fabel. Metingen kunnen helpen bij lastige problemen, maar om te beginnen heb je vooral bekende muziek en een beetje tijd nodig. Een rolmaat is handig, zodat je links en rechts ongeveer gelijk kunt neerzetten. Wil je wat hulp bij een eerste opstelling? De NO Audiophile Speaker Placement Calculator geeft mogelijke posities op basis van de breedte en diepte van je kamer. Vul beide maten in dezelfde eenheid in, bijvoorbeeld centimeters. De speakerafstanden in de uitkomst worden gemeten vanaf het midden van de voorkant van de luidspreker. Zie de uitkomst als een suggestie. De calculator weet niet waar je bank staat of hoeveel ruimte je naast het tv-meubel hebt. Je hoeft je woonkamer dus niet precies volgens het plaatje in te richten. Zo begin je zonder een middag te blijven schuiven Kies één ding dat je wilt verbeteren. Dreunt de bas? Begin met de afstand tot de muur of je luisterplek. Staat de zang niet duidelijk in het midden? Controleer of je ongeveer even ver van beide speakers zit en probeer de onderlinge afstand. Markeer de huidige speakerposities eventueel met een stukje verwijderbare tape dat geschikt is voor je vloer. Verander één ding, luister en vergelijk. Zo kun je altijd terug naar de oude plek. Klinkt je muziek prettig en zit je lekker te luisteren? Dan hoef je niet verder te zoeken naar een zogenaamd perfecte opstelling. Je woonkamer mag gewoon een woonkamer blijven. Kom je er niet uit? Laat ons weten welke speakers je gebruikt en hoe ze staan. Met een foto of een eenvoudige schets met afstanden kunnen we bij The New Sound met je meedenken over een praktische volgende stap.

Lees artikel

FiiO K17 R2R: een hoofdtelefoonversterker als hart van je audiosysteem

Cornelis Tinga

Een goede bedrade hoofdtelefoon verdient een passende versterker. We besteden vaak veel aandacht aan de hoofdtelefoon zelf, terwijl het apparaat waarop we hem aansluiten minstens zo belangrijk kan zijn. De hoofdtelefoonuitgang van een laptop laat je muziek horen, maar biedt niet voor ieder model de juiste aansturing. Met een desktop DAC en hoofdtelefoonversterker zoals de FiiO K17 R2R bouw je een vaste luisterplek waar alles samenkomt. Bij ons zien we dat mensen een apparaat als dit vooral aanschaffen voor hun hoofdtelefoon. Toch kan de K17 R2R ook een centrale plek krijgen in een uitgebreider audiosysteem. Je sluit je computer aan, speelt muziek af via je netwerk en verbindt eventueel actieve speakers. Met de K17 R2R breidt FiiO zijn R2R-assortiment na onder meer de K11 R2R en K13 R2R verder uit. Wat doet een desktop DAC en hoofdtelefoonversterker? De K17 R2R combineert verschillende functies waarvoor je anders losse apparaten nodig zou hebben. De DAC zet digitale muziek om naar een analoog audiosignaal. De hoofdtelefoonversterker zorgt vervolgens voor de spanning en stroom die je hoofdtelefoon nodig heeft. Dankzij de netwerkfuncties kun je ook muziek streamen zonder dat je computer daarvoor aan hoeft te staan. In het dagelijks gebruik betekent dit dat je verschillende muziekbronnen aangesloten kunt laten. Je computer staat bijvoorbeeld via USB verbonden, terwijl je op een ander moment muziek via wifi afspeelt. Op de FiiO kies je de bron en regel je het volume. Dat is overzichtelijk en voorkomt dat je steeds kabels moet wisselen of verschillende apparaten moet bedienen. Waarom heeft een hoofdtelefoon een goede versterker nodig? Net als een luidspreker heeft een hoofdtelefoon elektrische energie nodig om geluid te maken. Hoeveel daarvoor nodig is, verschilt per model. Sommige hoofdtelefoons spelen gemakkelijk op een eenvoudige uitgang. Andere vragen meer spanning of stroom om muziek op het gewenste volume goed weer te geven. Dat merk je vooral wanneer de muziek veel dynamiek bevat. Een rustige zangpartij vraagt iets anders van een versterker dan een plotselinge drumslag of een orkest dat vol inzet. Als een eenvoudige uitgang op zo’n moment tegen zijn grenzen aanloopt, kan vervorming ontstaan. Een passende versterker heeft voldoende reserve om zulke pieken schoon weer te geven. Het voordeel zit dus niet alleen in hoe hard een hoofdtelefoon kan spelen. Het gaat erom dat de versterker de muziek zonder problemen kan volgen. Wanneer je huidige aansluiting tekortschiet, kan een goede hoofdtelefoonversterker daardoor echt meer luisterplezier opleveren. Meer vermogen geeft ruimte aan de dynamiek De K17 R2R levert volgens FiiO via zijn gebalanceerde hoofdtelefoonuitgangen maximaal 4 watt per kanaal bij 32 ohm. Dat geeft hem een ruime vermogensreserve voor uiteenlopende hoofdtelefoons. Het daadwerkelijke beschikbare vermogen hangt af van de aangesloten hoofdtelefoon en de gekozen uitgang. Je gebruikt die reserve niet om voortdurend harder te luisteren. Ze helpt vooral om korte pieken in de muziek zonder vervorming weer te geven. Ook wanneer je met een equalizer bepaalde frequenties versterkt, kan extra reserve nuttig zijn. Meer vermogen is alleen geen automatische garantie op beter geluid. Als een versterker je hoofdtelefoon al probleemloos aanstuurt, voegt een hoger wattage op zichzelf geen detail toe. De kwaliteit van de versterker en de combinatie met je hoofdtelefoon zijn belangrijker dan het grootste getal op de doos. Begin daarom met een lage gain-instelling en draai het volume rustig omhoog. Welke hoofdtelefoon past bij de K17 R2R? De K17 R2R is interessant wanneer je een goede bedrade hoofdtelefoon een vaste plek in huis wilt geven. Dat hoeft zeker geen specifiek merk of model te zijn. Een HIFIMAN HE1000 Unveiled of de THIEAUDIO Cypher zijn bijvoorbeeld mooie kandidaten voor zo’n desktopopstelling. Zelf vind ik ook de Audeze LCD met Padauk-afwerking erg mooi. Ook binnen het bedrade Sennheiser-assortiment zijn er veel hoofdtelefoons waarvoor een losse versterker zinvol kan zijn. Vooral modellen die meer spanning vragen, kunnen profiteren van een passende desktopversterker. Hoe groot het voordeel is, hangt af van het model en van de aansluiting die je nu gebruikt. Een gemakkelijk aan te sturen hoofdtelefoon heeft niet ineens veel extra vermogen nodig omdat er een grotere versterker beschikbaar is. De Audeze LCD-X is een mooie combinatie, en daarom hebben we hem samen met de K17 R2R opgenomen in onze giveaway. De LCD-X is relatief gevoelig en vraagt geen uitzonderlijk zware versterker om op een prettig volume te spelen. De aantrekkingskracht van deze combinatie zit in de complete luisteroplossing: een goede hoofdtelefoon, een passende DAC en versterker, en alle bediening binnen handbereik. Wat heb je aan de XLR-hoofdtelefoonaansluiting? Aan de voorkant van de K17 R2R vind je een gewone 6,35mm-hoofdtelefoonaansluiting, een gebalanceerde 4,4mm-uitgang en een vierpolige XLR-uitgang. Bij een gebalanceerde verbinding krijgen links en rechts ieder een eigen positieve en negatieve aansturing, zonder gedeelde retourdraad. Via de gebalanceerde uitgangen kan de K17 R2R meer vermogen leveren dan via de gewone hoofdtelefoonaansluiting. Dat is handig bij hoofdtelefoons die daar behoefte aan hebben. De XLR-stekker is bovendien stevig en prettig in gebruik bij een vaste luisteropstelling. XLR klinkt niet vanzelf beter. Als je hoofdtelefoon via de 6,35mm-uitgang al goed wordt aangestuurd, is overstappen niet noodzakelijk. Wil je gebalanceerd luisteren, gebruik dan een geschikte hoofdtelefoonkabel. Een eenvoudige verloopstekker maakt een gewone kabel niet gebalanceerd. Wat voegt een goede DAC toe? Muziek op je computer of streamingdienst bestaat uit digitale gegevens. Je hoofdtelefoon kan daar niet rechtstreeks mee werken. De DAC vertaalt die gegevens naar een analoog elektrisch signaal, dat vervolgens door de versterker wordt doorgegeven. Een zorgvuldig ontworpen DAC voert die omzetting uit met weinig ruis en ongewenste vervorming. Wanneer je de K17 R2R via USB aansluit, gebruik je zijn DAC en versterker in plaats van de ingebouwde audio-uitgang van je computer. Dat kan een duidelijke verbetering zijn als die uitgang ruist of onvoldoende presteert. Hoe groot het verschil is, hangt af van je vertrekpunt. Een goede bestaande DAC wordt niet ineens slecht wanneer je een ander model aansluit. Bij de K17 R2R is vooral de gekozen techniek interessant: FiiO gebruikt een eigen R2R-ontwerp voor de omzetting van digitale muziek. Wat is R2R-techniek? Een R2R DAC gebruikt een netwerk van nauwkeurige elektrische weerstanden om digitale informatie om te zetten naar een analoog signaal. De naam verwijst naar twee weerstandswaarden: R en tweemaal R. Door delen van dat netwerk heel precies te schakelen, ontstaan de verschillende signaalniveaus waaruit de muziek wordt opgebouwd. Veel moderne DAC’s gebruiken een delta-sigma-DAC-chip. FiiO kiest bij de K17 R2R voor een eigen, gesegmenteerd weerstandsnetwerk dat het R2R PRO noemt. Dat vraagt om nauwkeurige weerstanden en een zorgvuldig ontworpen schakeling. Ook de voeding en de analoge uitgangstrap dragen bij aan het uiteindelijke resultaat. Daarmee verschilt de K17 R2R inhoudelijk van de gewone K17, die een AKM-DAC-oplossing gebruikt. Het is dus een andere uitvoering van het apparaat, met een andere benadering van de digitale omzetting. Wat hoor je terug van R2R? Bij R2R kom je vaak omschrijvingen tegen als vloeiend, natuurlijk en ontspannen. Ook de K17 R2R wordt in luisterreviews beschreven als warm en vol, met natuurlijke stemmen en een wat afgeronder hoog. Denk aan zang met body en een weergave waarbij scherpe randjes minder nadrukkelijk op de voorgrond kunnen staan. Dat kan prettig zijn wanneer je graag langere tijd naar muziek luistert. Je zoekt dan misschien een weergave die voldoende detail laat horen, maar waarbij je niet voortdurend op ieder klein geluidje wordt gewezen. Of dat karakter je aanspreekt, blijft persoonlijk. R2R is daarbij geen garantie op een bepaalde klank. Het complete ontwerp, de instellingen en je hoofdtelefoon bepalen samen wat je hoort. Niet iedere R2R DAC klinkt warm en niet iedere andere DAC klinkt scherp. Luisteren met muziek die je goed kent, blijft de beste manier om te bepalen wat bij je past. We zien de techniek inmiddels in steeds meer FiiO-producten terug. Dat suggereert dat er belangstelling is voor deze manier van weergeven en dat de luisterervaring mensen aanspreekt. Met de K17 R2R brengt FiiO die aanpak samen met uitgebreide aansluitingen en netwerkfuncties. USB, bluetooth en streaming via wifi Voor gebruik aan je bureau is USB waarschijnlijk de eenvoudigste aansluiting. Je verbindt de K17 R2R met je computer en kiest hem als audio-uitgang. Daarna lopen je muziek en andere computergeluiden via dezelfde DAC en hoofdtelefoonversterker. Bluetooth is handig wanneer je snel iets vanaf je telefoon wilt afspelen. Via wifi kun je gebruikmaken van netwerkfuncties zoals AirPlay en Roon Ready. Voor Roon heb je wel een geschikte Roon-installatie en een abonnement nodig. Gebruik je liever een netwerkkabel, dan is daarvoor ook een aansluiting aanwezig. Het is verstandig om vooraf te controleren of jouw favoriete afspeelmethode wordt ondersteund. Een apparaat met wifi heeft niet automatisch voor iedere streamingdienst een eigen ingebouwde app. Actieve speakers of een losse versterker aansluiten Hoewel de hoofdtelefoon voor veel gebruikers de belangrijkste toepassing zal zijn, kun je de K17 R2R ook met actieve speakers combineren. Via de RCA- of XLR-uitgangen aan de achterkant stuur je het audiosignaal naar de speakers. In de voorversterkerstand regel je hun volume op de FiiO. Dat is prettig wanneer je overdag via speakers luistert en ’s avonds overschakelt naar je hoofdtelefoon. Je kunt hem ook aansluiten op een versterker die vervolgens passieve luidsprekers aanstuurt. Bij een geïntegreerde versterker ligt een vaste lijnuitgang voor de hand, zodat je het volume op die versterker regelt. Gebruik je een losse eindversterker, dan kan de K17 R2R juist als voorversterker dienen en zelf het volume regelen. Voor veel mensen zal dat niet de voornaamste reden zijn om hem te kopen, maar het maakt hem wel flexibel. Passieve speakers sluit je niet rechtstreeks op de K17 R2R aan; daarvoor blijft een luidsprekerversterker nodig. Prettige bediening en de mogelijkheid om de klank aan te passen Het 3,93-inch touchscreen geeft toegang tot bronnen en instellingen. Voor de bediening zijn er daarnaast fysieke draaiknoppen, zodat je niet voor iedere handeling door een menu hoeft. De meegeleverde afstandsbediening komt goed van pas als het apparaat verder weg staat of ook je speakers aanstuurt. Een nuttige functie is de 31-bands parametrische equalizer. Daarmee kun je gericht delen van het geluid aanpassen. Vind je een hoofdtelefoon bijvoorbeeld wat te fel, dan kun je het betreffende frequentiegebied terugnemen. Wil je iets meer nadruk in het laag, dan kun je daar voorzichtig mee experimenteren. Je hoeft daar niets mee te doen om te beginnen met luisteren. Het is vooral prettig dat de mogelijkheid aanwezig is. Zo kun je de weergave beter op je eigen voorkeur afstemmen zonder meteen een andere hoofdtelefoon te kopen. Houten zijpanelen geven de K17 R2R een eigen uitstraling Ten opzichte van de gewone K17 vallen vooral de houten zijpanelen op. De zilveren uitvoering heeft essenhouten panelen, terwijl de zwarte uitvoering is afgewerkt met zwart walnotenhout. Omdat het echt hout is, verschilt de nerf per exemplaar. Die afwerking staat hem erg goed. Het hout geeft de metalen behuizing en de technische voorkant met het scherm en de draaiknoppen een warmere uitstraling. Zeker naast een hoofdtelefoon met houten accenten kan dat een mooie combinatie zijn. Een desktopversterker staat meestal dagelijks in het zicht. Dan telt de uitstraling ook mee. De K17 R2R is een apparaat dat je gemakkelijk een vaste plek geeft op je bureau of audiomeubel, met je hoofdtelefoon ernaast en de volumeknop binnen handbereik.

Lees artikel