Ga verder naar tekst
Review

FiiO K17 R2R: een hoofdtelefoonversterker als hart van je audiosysteem

FiiO K17 R2R: een hoofdtelefoonversterker als hart van je audiosysteem

Een goede bedrade hoofdtelefoon verdient een passende versterker. We besteden vaak veel aandacht aan de hoofdtelefoon zelf, terwijl het apparaat waarop we hem aansluiten minstens zo belangrijk kan zijn. De hoofdtelefoonuitgang van een laptop laat je muziek horen, maar biedt niet voor ieder model de juiste aansturing. Met een desktop DAC en hoofdtelefoonversterker zoals de FiiO K17 R2R bouw je een vaste luisterplek waar alles samenkomt.

Bij ons zien we dat mensen een apparaat als dit vooral aanschaffen voor hun hoofdtelefoon. Toch kan de K17 R2R ook een centrale plek krijgen in een uitgebreider audiosysteem. Je sluit je computer aan, speelt muziek af via je netwerk en verbindt eventueel actieve speakers. Met de K17 R2R breidt FiiO zijn R2R-assortiment na onder meer de K11 R2R en K13 R2R verder uit.

Wat doet een desktop DAC en hoofdtelefoonversterker?

De K17 R2R combineert verschillende functies waarvoor je anders losse apparaten nodig zou hebben. De DAC zet digitale muziek om naar een analoog audiosignaal. De hoofdtelefoonversterker zorgt vervolgens voor de spanning en stroom die je hoofdtelefoon nodig heeft. Dankzij de netwerkfuncties kun je ook muziek streamen zonder dat je computer daarvoor aan hoeft te staan.

In het dagelijks gebruik betekent dit dat je verschillende muziekbronnen aangesloten kunt laten. Je computer staat bijvoorbeeld via USB verbonden, terwijl je op een ander moment muziek via wifi afspeelt. Op de FiiO kies je de bron en regel je het volume. Dat is overzichtelijk en voorkomt dat je steeds kabels moet wisselen of verschillende apparaten moet bedienen.

Waarom heeft een hoofdtelefoon een goede versterker nodig?

Net als een luidspreker heeft een hoofdtelefoon elektrische energie nodig om geluid te maken. Hoeveel daarvoor nodig is, verschilt per model. Sommige hoofdtelefoons spelen gemakkelijk op een eenvoudige uitgang. Andere vragen meer spanning of stroom om muziek op het gewenste volume goed weer te geven.

Dat merk je vooral wanneer de muziek veel dynamiek bevat. Een rustige zangpartij vraagt iets anders van een versterker dan een plotselinge drumslag of een orkest dat vol inzet. Als een eenvoudige uitgang op zo’n moment tegen zijn grenzen aanloopt, kan vervorming ontstaan. Een passende versterker heeft voldoende reserve om zulke pieken schoon weer te geven.

Het voordeel zit dus niet alleen in hoe hard een hoofdtelefoon kan spelen. Het gaat erom dat de versterker de muziek zonder problemen kan volgen. Wanneer je huidige aansluiting tekortschiet, kan een goede hoofdtelefoonversterker daardoor echt meer luisterplezier opleveren.

Meer vermogen geeft ruimte aan de dynamiek

De K17 R2R levert volgens FiiO via zijn gebalanceerde hoofdtelefoonuitgangen maximaal 4 watt per kanaal bij 32 ohm. Dat geeft hem een ruime vermogensreserve voor uiteenlopende hoofdtelefoons. Het daadwerkelijke beschikbare vermogen hangt af van de aangesloten hoofdtelefoon en de gekozen uitgang.

Je gebruikt die reserve niet om voortdurend harder te luisteren. Ze helpt vooral om korte pieken in de muziek zonder vervorming weer te geven. Ook wanneer je met een equalizer bepaalde frequenties versterkt, kan extra reserve nuttig zijn.

Meer vermogen is alleen geen automatische garantie op beter geluid. Als een versterker je hoofdtelefoon al probleemloos aanstuurt, voegt een hoger wattage op zichzelf geen detail toe. De kwaliteit van de versterker en de combinatie met je hoofdtelefoon zijn belangrijker dan het grootste getal op de doos. Begin daarom met een lage gain-instelling en draai het volume rustig omhoog.

Welke hoofdtelefoon past bij de K17 R2R?

De K17 R2R is interessant wanneer je een goede bedrade hoofdtelefoon een vaste plek in huis wilt geven. Dat hoeft zeker geen specifiek merk of model te zijn. Een HIFIMAN HE1000 Unveiled of de THIEAUDIO Cypher zijn bijvoorbeeld mooie kandidaten voor zo’n desktopopstelling. Zelf vind ik ook de Audeze LCD met Padauk-afwerking erg mooi.

Ook binnen het bedrade Sennheiser-assortiment zijn er veel hoofdtelefoons waarvoor een losse versterker zinvol kan zijn. Vooral modellen die meer spanning vragen, kunnen profiteren van een passende desktopversterker. Hoe groot het voordeel is, hangt af van het model en van de aansluiting die je nu gebruikt. Een gemakkelijk aan te sturen hoofdtelefoon heeft niet ineens veel extra vermogen nodig omdat er een grotere versterker beschikbaar is.

De Audeze LCD-X is een mooie combinatie, en daarom hebben we hem samen met de K17 R2R opgenomen in onze giveaway. De LCD-X is relatief gevoelig en vraagt geen uitzonderlijk zware versterker om op een prettig volume te spelen. De aantrekkingskracht van deze combinatie zit in de complete luisteroplossing: een goede hoofdtelefoon, een passende DAC en versterker, en alle bediening binnen handbereik.

Wat heb je aan de XLR-hoofdtelefoonaansluiting?

Aan de voorkant van de K17 R2R vind je een gewone 6,35mm-hoofdtelefoonaansluiting, een gebalanceerde 4,4mm-uitgang en een vierpolige XLR-uitgang. Bij een gebalanceerde verbinding krijgen links en rechts ieder een eigen positieve en negatieve aansturing, zonder gedeelde retourdraad.

Via de gebalanceerde uitgangen kan de K17 R2R meer vermogen leveren dan via de gewone hoofdtelefoonaansluiting. Dat is handig bij hoofdtelefoons die daar behoefte aan hebben. De XLR-stekker is bovendien stevig en prettig in gebruik bij een vaste luisteropstelling.

XLR klinkt niet vanzelf beter. Als je hoofdtelefoon via de 6,35mm-uitgang al goed wordt aangestuurd, is overstappen niet noodzakelijk. Wil je gebalanceerd luisteren, gebruik dan een geschikte hoofdtelefoonkabel. Een eenvoudige verloopstekker maakt een gewone kabel niet gebalanceerd.

Wat voegt een goede DAC toe?

Muziek op je computer of streamingdienst bestaat uit digitale gegevens. Je hoofdtelefoon kan daar niet rechtstreeks mee werken. De DAC vertaalt die gegevens naar een analoog elektrisch signaal, dat vervolgens door de versterker wordt doorgegeven.

Een zorgvuldig ontworpen DAC voert die omzetting uit met weinig ruis en ongewenste vervorming. Wanneer je de K17 R2R via USB aansluit, gebruik je zijn DAC en versterker in plaats van de ingebouwde audio-uitgang van je computer. Dat kan een duidelijke verbetering zijn als die uitgang ruist of onvoldoende presteert.

Hoe groot het verschil is, hangt af van je vertrekpunt. Een goede bestaande DAC wordt niet ineens slecht wanneer je een ander model aansluit. Bij de K17 R2R is vooral de gekozen techniek interessant: FiiO gebruikt een eigen R2R-ontwerp voor de omzetting van digitale muziek.

Wat is R2R-techniek?

Een R2R DAC gebruikt een netwerk van nauwkeurige elektrische weerstanden om digitale informatie om te zetten naar een analoog signaal. De naam verwijst naar twee weerstandswaarden: R en tweemaal R. Door delen van dat netwerk heel precies te schakelen, ontstaan de verschillende signaalniveaus waaruit de muziek wordt opgebouwd.

Veel moderne DAC’s gebruiken een delta-sigma-DAC-chip. FiiO kiest bij de K17 R2R voor een eigen, gesegmenteerd weerstandsnetwerk dat het R2R PRO noemt. Dat vraagt om nauwkeurige weerstanden en een zorgvuldig ontworpen schakeling. Ook de voeding en de analoge uitgangstrap dragen bij aan het uiteindelijke resultaat.

Daarmee verschilt de K17 R2R inhoudelijk van de gewone K17, die een AKM-DAC-oplossing gebruikt. Het is dus een andere uitvoering van het apparaat, met een andere benadering van de digitale omzetting.

Wat hoor je terug van R2R?

Bij R2R kom je vaak omschrijvingen tegen als vloeiend, natuurlijk en ontspannen. Ook de K17 R2R wordt in luisterreviews beschreven als warm en vol, met natuurlijke stemmen en een wat afgeronder hoog. Denk aan zang met body en een weergave waarbij scherpe randjes minder nadrukkelijk op de voorgrond kunnen staan.

Dat kan prettig zijn wanneer je graag langere tijd naar muziek luistert. Je zoekt dan misschien een weergave die voldoende detail laat horen, maar waarbij je niet voortdurend op ieder klein geluidje wordt gewezen. Of dat karakter je aanspreekt, blijft persoonlijk.

R2R is daarbij geen garantie op een bepaalde klank. Het complete ontwerp, de instellingen en je hoofdtelefoon bepalen samen wat je hoort. Niet iedere R2R DAC klinkt warm en niet iedere andere DAC klinkt scherp. Luisteren met muziek die je goed kent, blijft de beste manier om te bepalen wat bij je past.

We zien de techniek inmiddels in steeds meer FiiO-producten terug. Dat suggereert dat er belangstelling is voor deze manier van weergeven en dat de luisterervaring mensen aanspreekt. Met de K17 R2R brengt FiiO die aanpak samen met uitgebreide aansluitingen en netwerkfuncties.

USB, bluetooth en streaming via wifi

Voor gebruik aan je bureau is USB waarschijnlijk de eenvoudigste aansluiting. Je verbindt de K17 R2R met je computer en kiest hem als audio-uitgang. Daarna lopen je muziek en andere computergeluiden via dezelfde DAC en hoofdtelefoonversterker.

Bluetooth is handig wanneer je snel iets vanaf je telefoon wilt afspelen. Via wifi kun je gebruikmaken van netwerkfuncties zoals AirPlay en Roon Ready. Voor Roon heb je wel een geschikte Roon-installatie en een abonnement nodig. Gebruik je liever een netwerkkabel, dan is daarvoor ook een aansluiting aanwezig.

Het is verstandig om vooraf te controleren of jouw favoriete afspeelmethode wordt ondersteund. Een apparaat met wifi heeft niet automatisch voor iedere streamingdienst een eigen ingebouwde app.

Actieve speakers of een losse versterker aansluiten

Hoewel de hoofdtelefoon voor veel gebruikers de belangrijkste toepassing zal zijn, kun je de K17 R2R ook met actieve speakers combineren. Via de RCA- of XLR-uitgangen aan de achterkant stuur je het audiosignaal naar de speakers. In de voorversterkerstand regel je hun volume op de FiiO. Dat is prettig wanneer je overdag via speakers luistert en ’s avonds overschakelt naar je hoofdtelefoon.

Je kunt hem ook aansluiten op een versterker die vervolgens passieve luidsprekers aanstuurt. Bij een geïntegreerde versterker ligt een vaste lijnuitgang voor de hand, zodat je het volume op die versterker regelt. Gebruik je een losse eindversterker, dan kan de K17 R2R juist als voorversterker dienen en zelf het volume regelen.

Voor veel mensen zal dat niet de voornaamste reden zijn om hem te kopen, maar het maakt hem wel flexibel. Passieve speakers sluit je niet rechtstreeks op de K17 R2R aan; daarvoor blijft een luidsprekerversterker nodig.

Prettige bediening en de mogelijkheid om de klank aan te passen

Het 3,93-inch touchscreen geeft toegang tot bronnen en instellingen. Voor de bediening zijn er daarnaast fysieke draaiknoppen, zodat je niet voor iedere handeling door een menu hoeft. De meegeleverde afstandsbediening komt goed van pas als het apparaat verder weg staat of ook je speakers aanstuurt.

Een nuttige functie is de 31-bands parametrische equalizer. Daarmee kun je gericht delen van het geluid aanpassen. Vind je een hoofdtelefoon bijvoorbeeld wat te fel, dan kun je het betreffende frequentiegebied terugnemen. Wil je iets meer nadruk in het laag, dan kun je daar voorzichtig mee experimenteren.

Je hoeft daar niets mee te doen om te beginnen met luisteren. Het is vooral prettig dat de mogelijkheid aanwezig is. Zo kun je de weergave beter op je eigen voorkeur afstemmen zonder meteen een andere hoofdtelefoon te kopen.

Houten zijpanelen geven de K17 R2R een eigen uitstraling

Ten opzichte van de gewone K17 vallen vooral de houten zijpanelen op. De zilveren uitvoering heeft essenhouten panelen, terwijl de zwarte uitvoering is afgewerkt met zwart walnotenhout. Omdat het echt hout is, verschilt de nerf per exemplaar.

Die afwerking staat hem erg goed. Het hout geeft de metalen behuizing en de technische voorkant met het scherm en de draaiknoppen een warmere uitstraling. Zeker naast een hoofdtelefoon met houten accenten kan dat een mooie combinatie zijn.

Een desktopversterker staat meestal dagelijks in het zicht. Dan telt de uitstraling ook mee. De K17 R2R is een apparaat dat je gemakkelijk een vaste plek geeft op je bureau of audiomeubel, met je hoofdtelefoon ernaast en de volumeknop binnen handbereik.

reageer

Reacties worden eerst bekeken vooraf plaatsing.



Vermelde producten in dit blog: